Afgelopen 15 oktober vond de Grote Warmtetransitiebijeenkomst plaats in het Provinciehuis in Den Haag. Op veler verzoek bij dezen een korte samenvatting van de dag met bijbehorende presentaties om nog eens terug te lezen.

De dag werd geopend door Maya van der Steenhoven van het Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland, die een inspirerende presentatie gaf over wat zij tegenkomt in de dagelijkse praktijk van de warmtetransitie.

Vervolgens appelleerde Nienke Homan als gedeputeerde van Groningen aan daadkracht. Zij vertelde over het Groningse proces waarbij zij steeds weer dilemma’s tegenkomt. Juist die dilemma’s blijken belangrijke markeerpunten van besluitvorming die verdere stappen mogelijk maken. Ga ze dus aan, is Nienkes boodschap. Zo is er inmiddels een aanzienlijk aantal vernieuwende projecten gestart in Groningen.

Als wethouder in Wageningen vertelde Anne Janssen over de kracht van door bewoners geïnitieerde en door gemeente omarmde initiatieven. Zij benadrukte de nuances van een project van bewoners van Oost Wageningen. Daar zal tijdens de vervanging van de riolering ook een warmtenet aangelegd worden: een inspirerend voorbeeld voor alle gemeenten.

Als ervaren Kamerlid voor GroenLinks en wethouder van Den Haag wist Liesbeth van Tongeren iedereen mee te voeren door de persoonlijke energiegeschiedenis. Van kolen naar gas en nu verder naar hernieuwbare energie. Uitermate interessant was haar verwijzing naar een presentatie van Shannon Spruit, dat onder meer gebaseerd is op het artikel Energy Justice and Controversies . Dit artikel gaat over hoe formele en informele beoordelingsprogramma’s het uiteindelijke resultaat beïnvloeden. Kernbegrippen daarin zijn overflowing & backflowing. Vooral de informele vorming van rationaliteit, rechtvaardigheid en gezag vanuit de gemeenschap blijken doorslaggevend in de ervaring van de transitie.

Na de lunch nam Leonie Jansen van VNG ons mee in de complexiteit en dynamiek van de Klimaattafel Gebouwde Omgeving. Er komt veel op gemeenten af en gelukkig kunnen zij daarbij rekenen op het kennis- en leerprogramma van de VNG. De uitdaging blijft echter groot.

Vervolgens benadrukte Annie van de Pas als netwerkdirecteur van Natuur & Milieufederatie het belang van burgerparticipatie, lokale initiatieven en samenwerking met gemeenten. Als opwarmer voor de workshops gaf zij een aantal mooie voorbeelden daarvan.

Na de plenaire presentaties was er een scala aan keuzes voor te volgen workshops. Max Brouwer deelde de resultaten van zijn onderzoek. Hij stelde hierin de vraag hoe het mogelijk is dat onderzoek naar energiekansen door verschillende partijen (totaal) verschillende oplossingen oplevert. Roosmarijn Sweers deelde de onderzoeken en tools die zij hebben gebruikt om te komen tot een warmtevisie Drechtsteden. Jeanette Voets vertelde over de manier waarop zij de samenwerking zoekt met alle stakeholders, terwijl Maaike Vallenduuk al concrete campagnes heeft ontwikkeld en activatiestrategieën heeft uitgeprobeerd. Remko Zuidema deelde inzichten waaruit blijkt dat het toch aantrekkelijk kan zijn -voor iedereen- om duurzame keuzes in nieuwbouw op te nemen, zelfs al ligt er al een plan voor nieuwbouw met aardgas. De workshop van Maya en Bert Vos ging over aanbestedingen en marktfacilitering. Sanne Dietz en Monique Bollen organiseerden een workshop over het Klimaatspel waarbij burgers geactiveerd worden om na te denken over hun warmtetransitie en elkaar daarbij opzoeken. Janneke Wolkorte en Michiel Mulder vertelden over hun ervaringen vanuit NMF met energietransitie en lokale participatie.

Met deze korte samenvatting hebben we hopelijk een kleine terugblik kunnen geven naar de Grote Warmtetransitie Kennisdeeldag. We willen alle deelnemers bedanken voor hun acttieve deelname en we hopen dat deze dag heeft bijgedragen aan een goede samenwerking om de warmtetransitie te realiseren.